اقسام پيوند پس از بيان اين مقدّمات ، به اصل بحث برمىگرديم . مطلب نخست در اين زمينه اين است كه پيوند اعضا چند قسم است : 1 . درآوردن عضو يا جزئى از بدن بيمار و پيوند يا كاشت آن در جاى ديگر از بدنش . 2 . درآوردن عضو يا جزئى از بدن حيوان و پيوند آن در بدن بيمار . 3 . درآوردن عضوى از بدن انسان زنده كه حياتى پايدار دارد و پيوند آن در بدن مريض . 4 . درآوردن عضوى از بدن انسان مرده و پيوند آن در بدن مريض . 5 . درآوردن عضوى از بدن انسانى كه حياتش پايدار نيست - مانند كسى كه مرگ مغزى كرده است - و پيوند آن در بدن بيمار . احكام هريك از اين اقسام چنين است : قسم اوّل و دوم ( پيوند عضو انسان يا حيوان ) بىگمان پيوند اعضا در قسم اوّل و دوم جايز است و به نظر نمىرسد كسى با آن مخالفت كند ؛ زيرا بر اين كار درمان صادق است و روايات آدمى را به درمان فرامىخواند و از ترك آن برحذر مىدارد . و در مقدّمهء دوم گذشت كه مداوا امرى جايز است و گاه واجب مىشود و مداوا به مريض واگذار شده كه براساس گمان يا احتمال درمان اقدام كند ؛ به ويژه آن‌گاه كه نظر پزشك با نظر او هماهنگ باشد . و نيز يادآورى شد كه درمان از امور توقيفى نيست . بنابراين ، اگر پيوند اعضا به وسيلهء حرامى نباشد و نيز متوقّف بر كار حرامى - مانند كشتن يا اذيت يا ضرر به انسان و غير او - نباشد ، اشكالى در جواز آن نيست . و اشكالى ندارد كه عضوى از بدن بيمار درآورند و در جاى ديگر بدنش پيوند زنند ؛ هرچند اين كار با سوز و درد همراه باشد و بدن آزار بيند ؛ ليكن چون فايده‌اش غلبه دارد ،